Zdrowie i Ochrona zwierząt

W związku z wystąpieniem ognisk pryszczycy na terytorium Słowacji objęto zakazem transport zwierząt, produktów i przedmiotów, które mogą przenosić ww. chorobę.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 marca 2025 r. w sprawie zakazu wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zwierząt, produktów i przedmiotów, które mogą przenosić pryszczycę (Dz.U. 2025 poz. 358), towarami objętymi zakazem przywozu ze Słowacji są:

– zwierzęta parzystokopytne utrzymywane i dzikie oraz materiał biologiczny tych zwierząt;

– świeże mięso, podroby, mięso mielone, mięso oddzielone mechanicznie, surowe wyroby mięsne, osłonki i produkty mięsne pozyskane ze zwierząt parzystokopytnych utrzymywanych i dzikich;

– mleko surowe, siara i produkty mleczne pozyskane od zwierząt parzystokopytnych;

– produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego i produkty pochodne otrzymane od zwierząt parzystokopytnych utrzymywanych i dzikich;

– obornik, słoma i siano.

Pryszczyca (FMD) jest wirusową, bardzo zakaźną chorobą zwierząt parzystokopytnych.
Chorują najczęściej krowy, świnie, kozy, owce. Wirus jest wysoce zakaźny dla zwierząt, łatwo się szerzy i charakteryzuje się dużą odpornością w środowisku. Źródłami zakażenia są: zwierzęta chore, ślina, mleko i jego przetwory, kał, mocz, nasienie i zarodki, pasza, woda, żłoby, podłogi, pastwiska, skóra, wełna, ręce i odzież obsługi, środki transportu, mięso i jego przetwory, odpadki kuchenne. Objawy pryszczycy to: pęcherzyki i pęcherze występujące na w jamie gębowej, na wargach, języku,
w okolicy otworów nosowych oraz na wymieniu, strzykach, w szparze międzyracicowej i na koronkach racic, po ich pęknięciu – nadżerki, temperatura ciała podwyższona o 1,5 – 2,50C, apatia, obfite ślinienie,  otwieranie jamy ustnej z charakterystycznym cmokaniem, utrudnione przeżuwanie i utrata łaknienia – w szczególności u bydła, spadek mleczności aż do całkowitego zaniku, kulawizna jednocześnie na wiele kończyn, sztywny chód, niewielka śmiertelność zwierząt wśród dorosłych, zwierzęta młode (cielęta, prosięta, jagnięta) są bardzo wrażliwe i często padają z powodu zapalenia mięśnia sercowego bez innych oznak choroby. W celu ochrony stada przez wniknięciem wirusa pryszczycy należy pamiętać, żeby zwierzęta wprowadzane do niego pochodziły z wiadomego źródła i były zaopatrzone w świadectwo zdrowia potwierdzające ich pochodzenie i status zdrowotny. Należy bezwzględnie przestrzegać zasad bioasekuracji.

W przypadku podejrzenia wystąpienia choroby (w tym w szczególności wystąpienia specyficznych objawów takich jak: poronienia u bydła, świń, owiec i kóz, zmian o charakterze krost, pęcherzy, nadżerek lub wybroczyn na skórze i błonach śluzowych zwierząt kopytnych, ślinotoku, kulawizn, zwiększonej śmiertelności)  należy niezwłocznie zawiadomić powiatowego lekarza weterynarii albo najbliższy podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta), pozostawić zwierzęta w miejscu ich przebywania, uniemożliwić osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie,  wstrzymać się od wywożenia produktów pochodzenia zwierzęcego, zwłok zwierzęcych, pasz, wody, ściółki, nawozów naturalnych. udzielać Inspekcji Weterynaryjnej wszelkich wyjaśnień, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia oraz zapobiegania jej szerzeniu.

Choroba podlega w Polsce obowiązkowi zwalczania. Zwalczenie FMD w stadzie odbywa się poprzez zabicie zwierząt w ognisku choroby i utylizację ich zwłok. Za zwierzęta zabite przysługuje odszkodowanie z budżetu państwa.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie zaleca hodowcom, pośrednikom i przewoźnikom zachowanie najdalej idących środków ostrożności, śledzenie bieżącej sytuacji dot. występowania pryszczycy oraz unikania przejazdu przez obszary objęte ograniczeniami (obszar zapowietrzony i zagrożony) oraz w ich pobliżu, podjęcie wszelkich możliwych środków bioasekuracji, wprowadzenie mat dezynfekcyjnych, wykonywanie dezynfekcji pomieszczeń dla zwierząt i środków transportu, odzieży i rąk osób bezpośrednio obsługujących zwierzęta.