Zdrowie i Ochrona zwierząt
HPAI
Komunikat Głównego Lekarza Weterynarii dotyczący zagrożenia grypą ptaków w związku z jesiennymi migracjami dzikiego ptactwa
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie informuje o ukazaniu się komunikatu Głównego Lekarza Weterynarii dotyczącego zagrożenia grypą ptaków w związku z jesiennymi migracjami dzikiego ptactwa.
W związku z trwającymi, sezonowymi migracjami dzikich ptaków, które zwiększają ryzyko wystąpienia grypy ptaków, Główny Lekarz Weterynarii przypomina o konieczności przestrzegania wymogów bioasekuracji.
Grypa ptaków to zakaźna choroba wirusowa, która wywołuje masowe zachorowania i bardzo wysoką śmiertelność u drobiu, ptaków dzikich oraz utrzymywanych w niewoli (w tym w hodowlach przydomowych). Stwierdzenie zakażenia wiąże się z koniecznością likwidacji stada. Skutkuje to dotkliwymi restrykcjami dla całego sektora drobiarskiego, prowadząc do czasowej utraty rynków zbytu oraz trudności w utrzymaniu ciągłości produkcji w wyniku wprowadzanych ograniczeń.
Głównym wektorem wirusa są ptaki dzikie, szczególnie gatunki związane ze środowiskiem wodnym, jak kaczki, gęsi i łabędzie. Polska posiada obecnie status kraju wolnego od wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), ale jesienne przeloty dzikiego ptactwa drastycznie zwiększają ryzyko transmisji zakażeń do komercyjnych i niekomercyjnych miejsc hodowli drobiu. Dlatego sezon jesienno – zimowy wymaga szczególnej uwagi i wzmożonej ostrożności hodowców drobiu na terytorium całego kraju.
Należy ściśle przestrzegać zasad bioasekuracji określonych przepisami prawa, w tym m.in.:
- nie poić drobiu oraz utrzymywanych ptaków wodą ze zbiorników, do których mają dostęp ptaki dzikie,
- utrzymywać drób w sposób ograniczający jego kontakt z dzikimi ptakami,
- uniemożliwić dostęp drobiu do zbiorników wodnych, do których mają dostęp dzikie ptaki,
- przechowywać i zabezpieczyć paszę i ściółkę w sposób, który zabezpiecza przed dostępem dzikich ptaków, gryzoni, zwierząt domowych i dzikich,
- przestrzegać zasad higieny tj. myć i odkażać ręce oraz stosować odzież i obuwie ochronne przy wchodzeniu do budynków inwentarskich,
- czyścić i odkażać narzędzia i sprzęt używany do obsługi zwierząt,
- nie wprowadzać na teren gospodarstwa, w którym jest utrzymywany drób, zwłok dzikich ptaków lub tusz ptaków łownych,
- zabezpieczyć wjazdy/wyjazdy oraz wejścia/ wyjścia w zakładach drobiu w maty dezynfekcyjne, niecki dezynfekcyjne lub w inne rozwiązania techniczne umożliwiające wykonanie oczyszczania i odkażenia.
Pamiętajmy, że działania na rzecz właściwego zabezpieczenia gospodarstw stanowią kluczowy element pozwalający zminimalizować ryzyko wystąpienia grypy ptaków.
Komunikat Powiatowego Lekarza Weterynarii w Krakowie w sprawie zakupu drobiu z nielegalnych źródeł.

W związku z niepokojącymi sygnałami w zakresie sprzedaży drobiu za pośrednictwem platform internetowych (olx, Facebook) oraz w miejscach przypadkowych (stacje paliw, parkingi) Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie informuje, że taka sprzedaż pozbawiona jest nadzoru weterynaryjnego i może odbywać się bez zachowania odpowiednich warunków bioasekuracji oraz dobrostanu zwierząt. W takich przypadkach nie ma również mozliwości ustalenia pochodzenia ptaków. Opisywane zjawisko jest niezwykle niebezpieczne i stwarza poważne zagrożenie epizootyczne w zakresie występowania HPAI/ND na terenie całego kraju.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie apeluje o:
- Dokonywanie zakupu zwierząt wyłącznie od podmiotów zarejestrowanych, które znajdują się pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej.
- Sprawdzanie pochodzenia zwierząt oraz wymaganej dokumentacji – obowiązkowe szczepienie w kierunku rzekomego pomoru drobiu ND w przypadku kur oraz indyków, wydanie zaświadczenia o zaszczepieniu kur czy indyków.
- Zgłaszanie do właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii wszelkich niepokojących sytuacji takich jak: nielegalny handel drobiem, brak dokumentacji potwierdzającej pochodzenie zwierząt oraz obowiązkowe szczepienia.
- Przestrzeganie zasad bioasekuracji, które jest kluczowe w zapobieganiu rozprzestrzeniania się chorób.
Bezpieczeństwo zdrowia zwierząt zależy od odpowiedzialnych decyzji wszystkich uczestników obrotu.
Informacja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Krakowie w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) u dzikich ptaków w Krakowie.
Informacja dla mieszkańców i hodowców drobiu.
W związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) u dzikich ptaków w Krakowie – Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Krakowie oraz służby sanitarne apelują o zachowanie szczególnej ostrożności i stosowanie się do zasad bioasekuracji.
Wirus HPAI jest niebezpieczny dla drobiu i może powodować duże straty gospodarcze a w specyficznych warunkach stanowić ryzyko dla ludzi.
Oto najważniejsze zasady zachowania:
1. Co robić, gdy znajdziesz martwego lub chorego ptaka?
- Nie dotykaj ptaków: Bezwarunkowo nie dotykaj martwych, chorych lub sprawiających wrażenie osłabionych dzikich ptaków (dotyczy to głównie ptactwa wodnego: łabędzi, kaczek, gęsi, a także mew i ptaków drapieżnych).
- Zgłoś znalezisko: Każdy przypadek znalezienia martwego dzikiego ptaka należy niezwłocznie zgłosić do:
- MPO Kraków tel. (12) 646 22 22
- Powiatowego Lekarza Weterynarii w Krakowie tel. (12) 411, 25 69 lub 690 999 857
- Straży Miejskiej (nr 986)
- Zabezpiecz teren znaleziska: Jeśli to możliwe do czasu przyjazdu służb zabezpiecz dostęp do martwego ptaka dzieciom oraz zwierzętom domowym.
2. Zachowanie w miejscach występowania ptaków (stawy, parki, rzeki)
- Unikaj bezpośredniego kontaktu: Unikaj miejsc gdzie gromadzi się dzikie ptactwo.
- Nie dokarmiaj: W okresie zagrożenia wystąpienia i wystąpienia choroby zaleca się zaniechanie dokarmiania dzikich ptaków, co zmniejsza ich koncentrację, wzajemnego zarażania i ryzyko rozprzestrzeniania wirusa.
- Zdezynfekuj obuwie: Jeśli spacerowałeś w miejscu, gdzie znajdowały się odchody ptasie, po powrocie do domu umyj i zdezynfekuj obuwie. Wirus może być przenoszony na podeszwach.
3. Zasady dla mieszkańców (szczególnie terenów wiejskich)
- Izolacja drobiu: Hodowcy drobiu (nawet małych, przydomowych stad) powinni trzymać drób w zamknięciu, uniemożliwiając kontakt z dzikimi ptakami .
- Karmienie/pojenie w zamknięciu: Pasza i woda dla drobiu powinny być przechowywane w miejscach zamkniętych, niedostępnych dla dzikiego ptactwa.
- Higiena: Przed wejściem do kurnika zmień obuwie i odzież wierzchnią, stosuj maty dezynfekcyjne przy wejściu do pomieszczeń inwentarskich nasączone środkiem dezynfekcyjnym.
4. Bezpieczeństwo żywności
- Wirus ginie w wysokiej temperaturze: Wirus grypy ptaków jest wrażliwy na powszechnie stosowane detergenty oraz temperaturę. Obróbka termiczna (smażenie, gotowanie, pieczenie) w temperaturze minimum 70°C zabija wirusa.
- Higiena w kuchni: Należy zachować higienę przy obsłudze surowego mięsa drobiowego (mycie rąk, narzędzi).
5. Jeśli miałaś/eś kontakt z martwym ptakiem?
- Należy niezwłocznie umyć ręce wodą z mydłem, a ubranie wyprać.
- W przypadku wystąpienia objawów grypopodobnych (gorączka, kaszel, bóle mięśni) po kontakcie z podejrzanym ptakiem, należy udać się do lekarza, informując go o zaistniałej sytuacji.
Więcej informacji: Komunikaty można uzyskać na stronie Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Krakowie (https://www.krakow.piw.gov.pl) oraz na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii: link
.
Rozporządzenie Wojewody Małopolskiego z dnia 07 lipca 2023 r. w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu krakowskiego ziemskiego, proszowickiego, wielickiego i Miasta Krakowa.
Komunikat Powiatowego Lekarza Weterynarii w Krakowie w związku wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków u ptaków dzikich – mewa śmieszka na terenie m. Krakowa.

KOMUNIKAT POWIATOWEGO LEKARZA WETERYNARII W KRAKOWIE
W związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków u ptaków dzikich – mewa śmieszka na terenie m. Krakowa Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie informuje o zasadach dotyczących bezpieczeństwa korzystania z terenów miejskich, w szczególności zbiorników wodnych i kąpielisk które mogą być lęgowiskiem ptaków dzikich.
Grypa ptaków to wysoce zakaźna i zaraźliwa choroba wirusowa ptaków i drobiu, która może powodować śmiertelność do 100% wśród ptaków.
W tym roku szczep grypy ptaków atakuje głównie mewy śmieszki i rzadziej rybitwy.
Zakażone ptaki wydalają wirus w dużych ilościach przede wszystkim z:
– kałem
– wydzieliną z oczu
– wydzieliną z dróg oddechowych
– wydychanym powietrzem.
Na zakażenie wirusami grypy ptaków podatne są prawie wszystkie gatunki ptaków zarówno domowe (drób), jak i dzikie, wolno żyjące stanowiące rezerwuar wirusa
w przyrodzie, jednak stopień wrażliwości poszczególnych gatunków jest zróżnicowany.
Drogi zakażenia
Zakażenie następuje głównie drogą oddechową i pokarmową. Najbardziej prawdopodobnym źródłem zakażenia drobiu domowego jest bezpośredni lub pośredni kontakt z wędrującymi ptakami dzikimi, zwykle ptactwem wodnym. Rozprzestrzenienie wirusa może następować również poprzez zanieczyszczoną paszę, wodę, nawóz, ściółkę, sprzęt i środki transportu. Bardzo ważną rolę w rozprzestrzenianiu wirusa grypy ptaków odgrywa człowiek, który poprzez zanieczyszczone ubranie, obuwie, sprzęt i produkty może przyczynić się do rozprzestrzeniania choroby.
Zagrożenie dla ludzi
Biorąc pod uwagę ewolucyjne pochodzenie wirusów H5N8 od H5N1 oraz generalnie dużą zmienność wirusów grypy, wskazana jest pewna ostrożność, szczególnie u osób zawodowo mających kontakt z drobiem i ptakami dzikimi. Zaleca się stosowanie rutynowych zasad higieny, takich jak mycie rąk ciepłą wodą z mydłem oraz unikanie bezpośredniego kontaktu z drobiem chorym, padłym ptactwem dzikim oraz przedmiotami, na których znajdują się ślady ptasich odchodów.
W chwili obecnej nie ma podstaw do wprowadzania ponadstandardowych środków prewencyjnych w odniesieniu do ludzi. Badania genetyczne wirusa H5N1 wykrytego w Polsce wskazują na typowy profil, charakterystyczny dla wirusów ptasich i brak głównych cech przystosowawczych do organizmu człowieka.
Mając jednak na względzie potencjał zakaźny wirusa ptasiej grypy
i niebezpieczeństwo przeniesienia go z ptaków na człowieka należy pamiętać aby:
– unikać siedlisk i miejsc lęgowych dzikiego ptactwa- w szczególności ptaków
z rodziny mewowatych, ferm drobiu oraz innych miejsc jego przetrzymywania;
– nie dotykać bez odpowiedniego zabezpieczenia ptaków martwych lub sprawiających wrażenie chorych;
– myć ręce mydłem pod bieżącą wodą, w sytuacjach gdy nie jest to możliwe dezynfekować dłonie przy użyciu środków do dezynfekcji (na bazie alkoholu) po każdorazowym zetknięciu z ptactwem, zarówno dzikim jak i hodowlanym;
– informować Straż Miejską, Zarządzanie Kryzysowe m. Krakowa lub Powiatowego Lekarza Weterynarii w Krakowie, Policję o martwym ptactwie znalezionym w terenie;
Jak również należy pamiętać o:
– zakazie gromadzenia drobiu i innych ptaków żyjących w niewoli na targach, pokazach, wystawach;
– zakazie utrzymywania drobiu na wolnym powietrzu;
– nakazie pojenia i karmienia drobiu wyłącznie w zamkniętym pomieszczeniu, które uniemożliwia dostęp dzikiego ptactwa;
– zakazie korzystania ze zbiorników wodnych przez drób znajdujących się na wolnym powietrzu;
– zakazie pojenia drobiu wodą pochodzącą ze zbiorników wód powierzchniowych, do których może mieć dostęp dzikie ptactwo;
– konieczności zabezpieczenia paszy dla drobiu przed dostępem dzikich ptaków;
– konieczności stosowania w gospodarstwach obuwia i odzieży ochronnej przeznaczonej do pracy wyłącznie w gospodarstwie;
– konieczności wyłożenia mat dezynfekcyjnych nasączonych środkiem dezynfekcyjnym przed wejściem do budynków, w których utrzymywany jest drób.
Ponadto informuje się mieszkańców, że oznakowany będzie obszar zagrożony, który obejmuje część miasta Krakowa i gmin sąsiadujących z Krakowem poprzez ustawienie tablic ostrzegawczych z czarnym napisem na żółtym tle o następującej treści:
„UWAGA! WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW. STREFA OBJĘTA ZAKAŻENIEM”
Zasady bioasekuracji – grypa ptaków
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06.04.2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie informuje o ukazaniu się rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06.04.2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.
Uchylenie rozporządzenia w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu krakowskiego ziemiskiego i Miasta Krakowa
Ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków /HPAI/ na terenie powiatu krakowskiego
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie informuje o ukazaniu się rozporządzenia Wojewody Małopolskiego w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu krakowskiego ziemskiego i miasta Krakowa.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie informuje również , że wszelkie wymagania dla hodowców drobiu zawarte zostały w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków /Dz.U. z 2017 r. poz. 722/
W związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków /HPAI/ na terenie powiatu krakowskiego Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie prosi o zapoznanie się z powyższymi rozporządzeniami oraz załącznikami.
Bioasekuracja z zasadami ochrony stad drobiu przed HPAI – ulotka
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Krakowie przedstawia informacje w zakresie bioasekuracji z zasadami ochrony stad drobiu przed HPAI, opracowaną przez KRD-IG we współpracy z GIW i PIW-et – PIW Puławy.
